Κατατακτήριες Εξετάσεις

 

Επισυνάπτεται η Υπουργική Απόφαση που αφορά στη λειτουργία των Μουσικών Σχολείων (ΦΕΚ 1405/25 04 2017 τ. Β΄): ΦΕΚ 1405/25-2017

Οι αιτήσεις για τις κατατακτήριες εξετάσεις γίνονται αρχές Σεπτεμβρίου κάθε έτους στη Γραμματεία του σχολείου (πρωινές ώρες).

Οι εξετάσεις πραγματοποιούνται το τρίτο δεκαήμερο του μηνός Σεπτεμβρίου οπότε και ανακοινώνεται ο ακριβής αριθμός των κενών θέσεων. Ο αριθμός αυτός μπορεί να τροποποιηθεί μέχρι την ημέρα των εξετάσεων, ανάλογα με τις μετεγγραφές που προκύπτουν.

Οι κατατακτήριες εξετάσεις διεξάγονται για την εισαγωγή στη Β’, Γ’ Γυμνασίου και Α’, Β΄, Γ΄ Λυκείου.

 

Τα μαθήματα στα οποία εξετάζονται οι υποψήφιοι είναι:

για την Β’ Γυμνασίου (4 ή 5 μαθήματα): Ευρωπαϊκή Μουσική Θεωρία και Πράξη, Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική -Θεωρία και Πράξη, Υποχρεωτικά Ατομικά Όργανα (Πιάνο, Ταμπουράς) και προαιρετικά το Ατομικό Όργανο Επιλογής

για την Γ’ ΓυμνασίουΕυρωπαϊκή Μουσική Θεωρία και Πράξη, Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική -Θεωρία και Πράξη, Υποχρεωτικά Ατομικά Όργανα (Πιάνο, Ταμπουράς), Ιστορία Μουσικής και υποχρεωτικά το Ατομικό Όργανο Επιλογής.

για την Α’ Λυκείου (6 μαθήματα): Ευρωπαϊκή Μουσική Θεωρία & Πράξη και Εισαγωγή στην Αρμονία, Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική Θεωρία & Πράξη, Υποχρεωτικά Ατομικά Όργανα (Πιάνο, Ταμπουράς), Ιστορία Μουσικής και υποχρεωτικά το Ατομικό Όργανο Επιλογής.

για τη Β’ τάξη Λυκείου (6 μαθήματα): Αρμονία, Ανάπτυξη Ακουστικών Ικανοτήτων, Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική, Ιστορία της Μουσικής, Υποχρεωτικό Ατομικό Όργανο (Πιάνο) και υποχρεωτικά το Ατομικό Όργανο Επιλογής.
για τη Γ’ τάξη Λυκείου (5 μαθήματα): Αρμονία, Ανάπτυξη Ακουστικών Ικανοτήτων, Μορφολογία, Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική και υποχρεωτικά το Ατομικό Όργανο Επιλογής.
Οι εξετάσεις ανά μάθημα διεξάγονται ως εξής: α. γραπτά – ως προς το θεωρητικό μέρος και προφορικά – ως προς το πρακτικό μέρος (Ευρωπαϊκή Μουσική – Θεωρία και Πράξη, Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική – Θεωρία και Πράξη, Ευρωπαϊκή Μουσική – Θεωρία και Πράξη και Εισαγωγή στην Αρμονία), β. γραπτά (Ιστορία της Μουσικής) και γ. δι’ ακροάσεως (Υποχρεωτικά Ατομικά Μουσικά Όργανα, Ατομικό Όργανο Επιλογής).

Οι επιτυχόντες πρέπει να προσκομίσουν άμεσα: α) πιστοποιητικό γέννησης, β) πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, γ) απόκομμα της ΔΕΗ ή άλλου επίσημου εγγράφου όπου να φαίνεται η διεύθυνση κατοικίας και δ) ηλεκτρονική διεύθυνση (e-mail) των γονέων.

 

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016-17

Περιληπτικά για την εξεταστέα ύλη της ‘Β Γυμνασίου έως ‘Α Λυκείου ανατρέξτε εδώ.

ΟΡΓΑΝΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

Για την ύλη των μουσικών οργάνων επιλογής κάθε τάξης (πιάνο, ταμπουράς, κιθάρα, φλάουτο, βιολί κλπ.) επικοινωνήστε με το σχολείο.

  • Όργανο επιλογής είναι το μουσικό όργανο που επιλέγει ο μαθητής να διδαχθεί στο σχολείο μας, πέραν του υποχρεωτικού πιάνου και του υποχρεωτικού ταμπουρά.

Σημείωση: Όργανο επιλογής μπορεί να είναι και το πιάνο ή ο ταμπουράς. Στην περίπτωση αυτή ζητήστε από το σχολείο την επιπλέον ύλη, στην οποία θα εξεταστεί ο υποψήφιος μαθητής.

ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΣ ΤΑΜΠΟΥΡΑΣ

ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 

Κατεβάστε το αρχείο

 

Τάξη Β΄ Γυμνασίου

Μάθημα: Ευρωπαϊκή Μουσική Θεωρία και Πράξη 

ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

1.ΒΑΣΙΚΑ: Φθογγόσημα, πεντάγραμμο, κλειδιά Σολ και Φα, αξίες, παύσεις, στιγμή διαρκείας, σύζευξη διαρκείας, μέτρο, είδη μέτρων, ελλιπές μέτρο, σημεία αλλοίωσης, χρωματικά – διατονικά ημιτόνια, συγκοπή, αντιχρονισμός.

2.ΚΛΙΜΑΚΕΣ: Μείζονες κλίμακες με διέσεις και υφέσεις, εναρμόνιες κλίμακες. Ονομασία – αρίθμηση βαθμίδων.

3.ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ: Όλα τα διαστήματα (Καθαρά, μικρά, μεγάλα, αυξημένα, ελαττωμένα) και αναστροφές αυτών.  Διαστήματα στις μείζονες κλίμακες.

4.ΤΡΑΝΣΠΟΡΤΟ: Μεταφορά δοσμένης μελωδίας από μια τονικότητα (μείζονες τονικότητες) σε άλλη, ενδεχομένως και με αλλαγή κλειδιού.

 

ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

1.ΣΟΛΦΕΖ: Lemoine 1A: 68, 80, 81, 92, 94, (κλειδί Φα):157, 160, 168.  Καλομοίρης τεύχος 1o: 100, 101, 105, 111, 128, 129, 131.  Καλομοίρης τεύχος 3o (κλειδί Φα): 16, 24, 26,  36, 45.

2.Απαγγελία – τραγούδι μείζονος κλίμακας.

3.Αναγνώριση – σχηματισμός διαστημάτων (μέχρι 5ης)

4.Αναγνώριση μέτρου και ρυθμικών σχημάτων.

 

Μάθημα: Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική, Θεωρία και Πράξη
A. Θεωρητικό Μέρος
1. Οι χαρακτήρες ποσότητας και ποιότητας
2. Οι χαρακτήρες που αυξάνουν τον χρόνο
3. Οι χαρακτήρες που διαιρούν τον χρόνο
4. Το συνεχές ελαφρόν
5. Η έννοια του ρυθµού
6. Τα συστατικά στοιχεία των ήχων
7. Οι φθορές του διατόνου

8. Ήχος α΄
9. Ήχος πλάγιος δ΄
10. Η µεταρρύθµιση των Τριών Διδασκαλών
11. Πέτρος Λαµπαδάριος, βιοεργογραφικά στοιχεία
12. Περί δηµοτικών τραγουδιών, γενικά στοιχεία
13. Τα ακριτικά τραγούδια
14. Η διαίρεση των δηµοτικών τραγουδιών στον κύκλο της ζωής και στον κύκλο του
χρόνου
Β. Πρακτικό Μέρος
– Σύντοµα µέλη από το Αναστασιµατάριο Πέτρου Λαµπαδαρίου – Ιωάννου
Πρωτοψάλτου στους ήχους α΄ & πλάγιο δ΄, (παραλλαγή και µέλος). Ενδεικτικά: Κύριε
εκέκραξα-κατευθυνθήτω, Πάσα πνοή-αινείτε, στίχοι δοξολογίας.
– Δηµοτικά τραγούδια – επιλογή στους ήχους α΄ και πλάγιο δ΄.

ΜάθημαΠΙΑΝΟ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ 

Κομμάτια :

Τρία κομμάτια συνολικά, τα εξής :

Δύο κομμάτια κατ’  επιλογήν από μία μέθοδο πιάνου, όπως :

  1. Beyer, από τον αρ. 45 και μετά
  2. Waterman – Harewood, Piano Lessons, Δεύτερο Βιβλίο
  3. Γιάννη & Ανθούλας Παπαδοπούλου, Πρώτα βήματα, Δεύτερο βιβλίο
  4. Άλλη μέθοδο με κομμάτια αντιστοίχου επιπέδου

ή δύο σπουδές από βιβλία σπουδών πιάνου, όπως :

  1. Czerny 100 (από τον αρ. 45 και μετά)
  2. Duvernoy
  3. Άλλο βιβλίο σπουδών με σπουδές αντιστοίχου επιπέδου

ή δύο άλλα κομμάτια αντιστοίχου επιπέδου.

  • Ένα επιβεβλημένο κομμάτι αντιστοίχου επιπέδου, το οποίο παραδίδεται από τη γραμματεία του Γυμνασίου

Κλίμακες :

Μείζονες κλίμακες Ντο, Σολ, Ρε, Λα, Μι, Σι, Φα σε μία οκτάβα. 

Ελάσσων λα (φυσική, αρμονική, μελωδική) σε μια οκτάβα. 

Αρπισμοί :

Αρπισμοί μείζονες Ντο, Σολ, Ρε, Λα, Μι, Σι, Φα σε μία οκτάβα με τις αναστροφές τους.

Αρπισμός ελάσσων λα σε μία οκτάβα με τις αναστροφές του.

Συνδέσεις συγχορδιών : 

Συνδέσεις συγχορδιών I – IV – V – I στη Ντο μείζονα και στη λα ελάσσονα αρμονική σε θέση ογδόης.

 

Μάθημα: Ταµπουράς (ως υποχρεωτικό όργανο αναφοράς της Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής)

Α΄ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ):
• Ποδαράκι (ήχος α΄)
• Ταχτάρισµα (ήχος α΄, παιδικό Ικαρίας)
• Απόψι τα µεσάνυχτα
• Χιώτισσες (κάτω στο γιαλό)
• Σήµερα γάµος γίνεται
Β΄ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ):
• Απάνω στην τριανταφυλλιά
• Τούτο το µήνα
• Μια κόρη διάζεται πανί (Χαλκιδικής)
• Τουτ΄ ήταν που µου λέγανε (ήχος πλ.δ΄, Συρτό Πελοποννήσου)
• Τρεις καλογέροι κρητικοί (ήχος α΄, κάλαντον Πόντου και Ιωνίας)

Κατά την εκτέλεση των τραγουδιών από τις παραπάνω δεξαµενές θα αξιολογηθεί ο βαθµός επάρκειας στα παρακάτω βασικά σηµεία παιξίµατος τού οργάνου, όπως αυτά ορίζονται στο ΦΕΚ B 2858/28-12-2015, σελ. 33998-34004 (βλ. στο link που παρατίθεται παραπάνω). Ο εξεταζόµενος αξιολογείται βάσει των σηµείων αυτών, εάν δηλαδή κατέχει τα παρακάτω και είναι ικανός να στηρίζει το θεωρητικό και πρακτικό µέρος των κοµµατιών που θα επιλέξει:
1. Στάση σώµατος και κράτηµα του οργάνου και της πένας
2. Ρυθµός: δίσηµος, τρίσηµος, τετράσηµος.
3. Πενιές (θέση-άρση)
4. Δεσµοί (κινητοί µπερντέδες). Μαλακό διάτονο. Σχηµατισµός τετράχορδων-πενταχόρδων (συνηµµένα /διαζευγµένα). Γνώση της διάταξης των δεσµών για το σχηµατισµό του βασικού τετραχόρδου ή πενταχόρδου που ανήκει το τραγούδι. Παράδειγµα για το πεντάχορδο, πλάγιου του τετάρτου ήχου: 12-10-8-12 ή για το τετράχορδο του πρώτου ήχου 10-8-12, κλπ. Συµπεριφορά των φθόγγων: βου και ζω (µι και σι αντίστοιχα). Σχηµατισµός συγχορδιών µε πέµπτες και τέταρτες.
5. Δακτυλοθεσία (ανοιχτή ή κλειστή θέση και χρήση του αντίχειρα 5ου
δακτύλου)
6. Στολίδια (προαιρετικά: legato, glissando, οµαλόν, κτύπηµα στο καπάκι,
κλπ.)
7. Μουσικότητα

Σηµειώσεις:
α) Οι µαθητές οφείλουν να εκτελέσουν στον ταµπουρά χωρίς τη βοήθεια µουσικού κειµένου (από µνήµης) δύο από τα παραπάνω τραγούδια. Τα τραγούδια τα οποία πρόκειται να επιλέξουν για ακρόαση θα πρέπει να
προέρχονται ένα από κάθε δεξαµενή. Η ερµηνευτική εικόνα των εξεταζοµένων, θα αξιολογηθεί µε βάση τα βασικά σηµεία επάρκειας όπως πιο πάνω έχουν αυτά αναφερθεί, ενώ οι υποψήφιοι οφείλουν να καταστήσουν εµφανώς ότι
αντιλαµβάνονται τη λειτουργία του ταµπουρά ως εργαλείο για την βιωµατική κατανόηση της θεωρίας της ελληνικής παραδοσιακής µουσικής (θεωρία των ήχων, θεωρία των ρυθµών, είδη µελοποιίας, σύστηµα γραφής) και ότι δεν
παραγνωρίζουν την αυτόνοµη λειτουργία του ως σολιστικού οργάνου, συνοδευτικού του δηµοτικού τραγουδιού µε ιδιαίτερη τεχνική και ρεπερτόριο.
β) Οι παρτιτούρες των τραγουδιών προέρχονται οι περισσότερες από το βιβλίο «Μέθοδος ταµπουρά» του Γιάννη Αρβανίτη, Αθήνα 1997, καθώς και το συλλογικό έργο των Β. Μπαραµπούτη, Π. Παπαπετρόπουλου, Σ.Κατσιάνη και Κ. Γράµπα και βρίσκονται στο γραφείο του σχολείου.
γ) Όσον αφορά το κούρδισµα του ταµπουρά, θα χρησιµοποιηθεί το βασικό κούρδισµα κατά πέµπτες (καραντουζέν), το οποίο µπορεί να είναι:
1η χορδή: Κε=λα, 2η χορδή: Πα=ρε και 3η χορδή: Δι=Σολ
ή εναλλακτικά:
1η χορδή: Πα=ρε, 2η χορδή: Δι=Σολ και 3η χορδή: Νη=Ντο

 

Μάθημα: Ατομικό Όργανο Επιλογής (εκτός Πιάνου)

Σηµείωση: Η εξέταση σε ατοµικό όργανο επιλογής είναι προαιρετική για τους υποψηφίους της β΄ γυµνασίου. Όσοι υποψήφιοι επιθυµούν ωστόσο να εξεταστούν στο ατοµικό όργανο της επιλογής τους, θα πρέπει να συνεννοηθούν
µε το σχολείο σχετικά µε την εξεταστέα ύλη.

Γ΄ Γυμνασίου

Μάθημα: Ευρωπαϊκή Μουσική Θεωρία και Πράξη 

ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

1.ΚΛΙΜΑΚΕΣ:  Ελάσσονες κλίμακες με διέσεις και υφέσεις, εναρμόνιες κλίμακες.

2.ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ:  Διαστήματα στις ελάσσονες κλίμακες. Εύρεση δοσμένου διαστήματος στις μείζονες και ελάσσονες κλίμακες.

3.ΣΥΓΧΟΡΔΙΕΣ:  Σχηματισμός και είδη συγχορδιών (μείζονες, ελάσσονες, αυξημένες και ελαττωμένες συγχορδίες).

4.ΤΡΑΝΣΠΟΡΤΟ:  Μεταφορά δοσμένης μελωδίας από μία τονικότητα (μείζονες και ελάσσονες τονικότητες) σε άλλη, ενδεχομένως και με αλλαγή κλειδιού.

 

ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

1ΣΟΛΦΕΖ: Καλομοίρης τεύχος 2ο: 28, 36, 38, 44, 47, 53, 54, 55. Καλομοίρης τεύχος 3ο: 26, 31, 43, 45, 51, 52.

2. Απαγγελία – τραγούδι ελάσσονος (αρμονικής και μελωδικής) κλίμακας.

3. Ακουστική αναγνώριση είδους συγχορδίας, σχηματισμός συγχορδιών με δοσμένη νότα ως Θεμέλιο, ως Τρίτη και ως Πέμπτη.

4. Αναγνώριση μέτρου και ρυθμικών σχημάτων.

5. Εκ πρώτης όψεως ανάγνωση (prima vista) παρόμοιας δυσκολίας με του σολφέζ.

 

Μάθημα: Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική, Θεωρία και Πράξη

  1. Θεωρία των διατονικών ήχων
  2. Χαρακτηριστικά των ήχων
  3. Συστήµατα
  4. Κεκραγάρια-πασαπνοάρια (στιχηραρικά) των ήχων Α΄, πλαγίου Α΄, πλαγίου Δ’
  5. Αναβαθµοί, Δοξολογίες και Κανόνες α΄ και γ΄ Ωδής των ήχων Α΄, πλαγίου Α΄,
    πλαγίου Δ΄
  6. Τραγούδια κατ’ επιλογήν στους διατονικούς ήχους.

ΜάθημαΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΠΙΑΝΟ

Κομμάτια :

Τρία κομμάτια συνολικά, τα εξής :

  • Ένα κομμάτι εποχής μπαρόκ από βιβλία όπως :
  1. J. S. Bach Το βιβλίο της Άννας Μαγδαληνής (από τα πρώτα κομμάτια)
  2. «Τα πρώτα βήματα στην πολυφωνία»
  3. Άλλα βιβλία με πολυφωνικά κομμάτια αντιστοίχου επιπέδου
  • Μία σπουδή από τα εξής βιβλία :
  1. Czerny 30
  2. Lemoine από τον αρ. 10 και εξής
  3. John Thompson Second Grade Studies

ή ένα κομμάτι ρεπερτορίου από βιβλία όπως :

  1. Der junge Pianist, Δεύτερο βιβλίο
  2. Σονατίνες των Clementi, Kuhlau, Diabelli, Beethoven κ.ά.
  3. Burgmuller
  4. Waterman – Harewood Piano Lessons Τρίτο βιβλίο (από τον αρ. 36 και εξής)
  5. Kabalevsky 24 μικρά κομμάτια ή
  6. Άλλα βιβλία με κομμάτια ρεπερτορίου αντιστοίχου επιπέδου
  • Ένα επιβεβλημένο κομμάτι αντιστοίχου επιπέδου, το οποίο παραδίδεται από τη γραμματεία του Γυμνασίου

Κλίμακες 

 Όλες οι μείζονες κλίμακες  σε μία οκτάβα.

Μείζονες κλίμακες Ντο, Σολ, Ρε, Λα, Μι, Σι, Φα σε δύο οκτάβες.
Ελάσσονες κλίμακες λα, μι, σι, ρε, σολ, ντο, φα (αιολικός τρόπος, αρμονική, μελωδική) σε μία οκτάβα.

Αρπισμοί :

Αρπισμοί μείζονες Ντο, Σολ, Ρε, Λα, Μι, Σι, Φα σε μια οκτάβα με τις αναστροφές τους.

Αρπισμοί ελάσσονες λα, μι,  σι, ρε, σολ, ντο, φα σε μια οκτάβα με τις αναστροφές τους.

Συνδέσεις συγχορδιών :

Συνδέσεις συγχορδιών I – IV – V – I στις μείζονες κλίμακες Ντο, Σολ, Ρε, Φα και στη λα ελάσσονα αρμονική σε θέση ογδόης.

ΜάθημαΠΙΑΝΟ (ως Ατομικό Όργανο Επιλογής)

Διευκρινίζεται ότι όσοι µαθητές δηλώσουν το πιάνο ως όργανο επιλογής, για τις κατατακτήριες εξετάσεις υποχρεωτικού πιάνου ισχύει η ίδια ακριβώς ύλη κατατακτήριων εξετάσεων του πιάνου επιλογής.
• Δύο κοµµάτια (το ένα από µνήµης): Επιλογή από τα ενδεικτικά µουσικά έργα επιπέδου 1 πιάνου επιλογής του Αναλυτικού Προγράµµατος Σπουδών Μαθηµάτων Μουσικής παιδείας για τα Μουσικά Σχολεία (βλ. το σχετικό ΦΕΚ B 2858/28-12-2015) ή επιλογή άλλων µουσικών έργων ισοδύναµης δυσκολίας
• Μία κλίµακα (βλ. κλίµακες επιπέδου 1 πιάνου επιλογής του Αναλυτικού Προγράµµατος Σπουδών Μαθηµάτων Μουσικής παιδείας για τα Μουσικά Σχολεία στο σχετικό ΦΕΚ B 2858/28-12-2015).

Α΄ Λυκείου

Μάθημα: Ευρωπαϊκή Μουσική Θεωρία και Πράξη 

ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

1. ΚΛΙΜΑΚΕΣ:  Όλες οι μείζονες και ελάσσονες κλίμακες.

2. ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ:  Όλα τα διαστήματα.

3. ΣΥΓΧΟΡΔΙΕΣ:  Σχηματισμός και είδη συγχορδιών (μείζονες, ελάσσονες, αυξημένες και ελαττωμένες συγχορδίες). Εύρεση δοσμένης συγχορδίας στις μείζονες και ελάσσονες κλίμακες.

4. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ: Έκταση φωνών, ανάπτυξη τρίφωνης συγχορδίας σε τέσσερις φωνές, θέσεις συγχορδιών, αρίθμηση συγχορδιών, κινήσεις φωνών – συγχορδιών.

  • Εναρμόνιση ενάριθμου μπάσου (κύριες συγχορδίες σε ευθεία κατάσταση και α’ αναστροφή).
  • Εναρμόνιση μελωδίας (κύριες συγχορδίες σε ευθεία κατάσταση και α’ αναστροφή).

Παράλληλες – αντιπαράλληλες 5εςκαι 8ες. Βασικές πτώσεις (μισή, τέλεια, πλάγια).

 

ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

1.  ΣΟΛΦΕΖ: (Lemoine 2A: 7, 8, 15, 16, 18, 20, 22, Reuchsel 3: 9, 10. Καλομοίρης τελυχος 3: 58, 59, 66α και 66β

2.  Ακουστική αναγνώριση διαστημάτων (μελωδικών και αρμονικών) και συγχορδίών, σχηματισμός συγχορδιών στο πιάνο με δοσμένη νότα ως Θεμέλιο, ως Τρίτη και ως Πέμπτη.

3.  Παίξιμο στο πιάνο των συνδέσεων I-IV-V-I κάνοντας πλάγια και αντίθετη κίνηση, με συγχορδίες σε ευθεία κατάσταση σε θέση 8ης, 5ης, 3ης σε όλες τις μείζονες και ελάσσονες κλίμακες.

4.  Εκ πρώτης όψεως ανάγνωση (prima vista) παρόμοιας δυσκολίας με του σολφέζ. 

Μάθημα: Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική, Θεωρία και Πράξη

A. Θεωρητικό Μέρος

1. Εναρµόνιος φθορά
2. Συστατικά στοιχεία του τρίτου και βαρέος ήχου
3. Σύστηµα
4. Ποιητικές φόρµες του κοντακίου και του κανόνα
5. Θεωρία ήχου β΄ (κλίµακα, φθορές, βάση)
6. Θεωρία ήχου πλαγίου β΄ (κλίµακα, φθορές, βάση)
Σηµείωση: Θεωρείται γνωστή η θεωρία των σηµαδοφώνων ποσότητας, ποιότητας
των γενών και των φθορών.

Β. Πρακτικό Μέρος
Μέλη από το Σύντοµο Αναστασιµατάριο Πέτρου Λαµπαδαρίου – Ιωάννου Πρωτοψάλτου (παραλλαγή και µέλος):
– Στον ήχο γ΄, ενδεικτικά: Κύριε εκέκραξα-κατευθυνθήτω, Τω Σω σταυρώ, Πάσα
πνοή-αινείτε, Δεύτε πάντα τα έθνη, στίχοι δοξολογίας Μανουήλ Πρωτοψάλτου
– Στον βαρύ ήχο, ενδεικτικά: Κύριε εκέκραξα-κατευθυνθήτω, Πάσα πνοή-αινείτε, Ανέστη Χριστός εκ νεκρών, Θεός Κύριος απολυτίκιο, Δοξολογία Μανουήλ Πρωτοψάλτου.
– Δηµοτικά Τραγούδια – κατ’ επιλογή στους παραπάνω ήχους.

Μάθημα: ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΠΙΑΝΟ

• Δύο κοµµάτια (το ένα από µνήµης):
Α) Σπουδή ή Πολυφωνικό/ Προκλασικό Κοµµάτι
Β) Κοµµάτι κλασικής ή µετέπειτα περιόδου Επιλογή από τα ενδεικτικά µουσικά έργα επιπέδου 3 υποχρεωτικού
πιάνου του Αναλυτικού Προγράµµατος Σπουδών Μαθηµάτων Μουσικής παιδείας για τα Μουσικά Σχολεία (βλ. το σχετικό ΦΕΚ B 2858/28-12-2015) ή επιλογή άλλων µουσικών έργων ισοδύναµης δυσκολίας
• Μία κλίµακα (βλ. κλίµακες επιπέδου 3 υποχρεωτικού πιάνου του Αναλυτικού Προγράµµατος Σπουδών Μαθηµάτων Μουσικής παιδείας για τα Μουσικά Σχολεία στο σχετικό ΦΕΚ B 2858/28-12-2015).

ΜάθημαΠΙΑΝΟ (ως Ατομικό Όργανο Επιλογής)

Σηµείωση: Για την επιλογή των µουσικών έργων, παρακαλούµε να µελετηθεί µε προσοχή το ισχύον «Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών Μαθηµάτων Μουσικής παιδείας για τα Μουσικά Σχολεία (Γυµνάσια, Λύκεια)», ΦΕΚ B
2858/28-12-2015. Για το πιάνο ως ατοµικό όργανο επιλογής βλ. σελ. 34394-34527.

Δύο κοµµάτια (το ένα από µνήµης)
Α) Σπουδή ή Πολυφωνικό/ Προκλασικό Κοµµάτι
Β) Κοµµάτι κλασικής ή µετέπειτα περιόδου
Επιλογή από τα ενδεικτικά µουσικά έργα επιπέδου 5 πιάνου επιλογής του Αναλυτικού Προγράµµατος Σπουδών Μαθηµάτων Μουσικής παιδείας για τα Μουσικά Σχολεία (βλ. το σχετικό ΦΕΚ B 2858/28-12-2015 που υπάρχει στο παραπάνω link) ή επιλογή άλλων µουσικών έργων ισοδύναµης δυσκολίας

Μία κλίµακα (βλ. κλίµακες επιπέδου 5 πιάνου επιλογής του Αναλυτικού Προγράµµατος Σπουδών Μαθηµάτων Μουσικής παιδείας για τα Μουσικά Σχολεία στο σχετικό ΦΕΚ B 2858/2015.

Μάθημα: Ταµπουράς (ως υποχρεωτικό όργανο αναφοράς της Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής)

Ε΄ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ):
• Άγουρος πέτρα πελεκά (Αρχιπελάγους)

• Τσαλαπετεινοί
• Με γέλασάνε τα πουλιά (συγκαθιστός Θράκης)
• Κάτου στουν κάµπου τουν πλατύ (συρτός συγκαθιστός Θράκης)
• Κάγκαλος (πλ. δ΄ χρωµατικός) ή Ο Χαραλάµπης ή Τρία παιδιά
Βολιώτικα
• Μανιώ (αργιλαµάς/πατινάδα – δροµικό Γαλάτιστας Χαλκιδικής)
• Ακρίτας όντες έλαµνεν (Ακριτικό)
• Ζεϊµπέκικο Αϊδινίου

ΣΤ΄ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ):
• Σήκω Διαµάντω (τσάµικος)
• Αλέξανδρος κι ο βασιλιάς (ζωναράδικος)
• Τι ήθελα και σ’ αγαπούσα (καρσιλαµάς Μακεδονίας)
• Ντάρι- ντάρι
• Ερωτόκριτος
• [προαιρετικά: ο µαθητής µπορεί να αυτοσχεδιάσει µια δική του µελωδία
πάνω στον ήχο πλάγιο του δευτέρου ή στον β΄ ήχο]

Κατά την εκτέλεση των τραγουδιών από τις παραπάνω δεξαµενές θα αξιολογηθεί ο βαθµός επάρκειας στα παρακάτω βασικά σηµεία παιξίµατος τού οργάνου, όπως αυτά ορίζονται στο ΦΕΚ B 2858/28-12-2015, σελ. 33998-
34004. Ο εξεταζόµενος αξιολογείται βάσει των σηµείων αυτών, εάν δηλαδή κατέχει τα παρακάτω και είναι ικανός να στηρίζει το θεωρητικό και πρακτικό µέρος των κοµµατιών που θα επιλέξει:

1. Στάση σώµατος και κράτηµα του οργάνου και της πένας
2. Ρυθµός (ανάλογα µε τα τραγούδια που θα επιλέξει): Εννιάσηµος (καρσιλαµάς: 2-2-2-3, συγκαθιστός: 2-2-2-3, ζεϊµπέκικος: 2-2-2-3, απτάλικος: 3-2-2-2 και αργιλαµάς: 2-3-2-2). Ρυθµικά σχήµατα συνοδείας χορών: τσάµικου, ζωναράδικου, µπάλου και ζεϊµπέκικου µε τη χαρακτηριστική του πενιά.
3. Πενιές (θέση-άρση)
4. Δεσµοί (κινητοί µπερντέδες). Χρώµα (σκληρό και µαλακό). Γνώση της διάταξης των δεσµών για το σχηµατισµό του βασικού τετραχόρδου / πενταχόρδου που ανήκει το τραγούδι. Παράδειγµα, τετράχορδο / πεντάχορδο του πλαγίου β΄ ήχου: 6 – 20 – 4/12 ή: 6 – 18 – 6/12, για το σκληρό χρώµα, επίσης, για το µαλακό χρώµα: 8-14-8/12 µε το κε ύφεση, όµως, πιο ψηλά από το ηµίτονο. Επίσης, το πεντάχορδο πλαγίου του τετάρτου τετράφωνου χρωµατικού: 12-6-18-6 µε ύφεση στο φθόγγο βου και δίεση στο γα (µακάµ νικρίζ), καθώς και του ήχου πλ.δ΄ επτάφωνου χρωµατικού (µακάµ χιτζασκιάρ) µε βάση επίσης το φθόγγο Νη και δεσπόζοντα τον Δι έχοντας ύφεση στους φθόγγους πα και κε, ενώ δίεση στους φθόγγους άνω ζω καθώς και του ζω της  υποτονικής.

5. Δακτυλοθεσία (ανοιχτή και κλειστή θέση µε χρήση αντίχειρα 5ου δακτύλου). Παραχορδή. Χαµηλή και ψηλή θέση/µεταφορές/τρανσπόρτα – π.χ. µεταφορά της βάσης πα ψηλότερα, στη θέση του δεσµού δι και
εκτέλεσή του τραγουδιού από αυτή τη θέση.
6. Στολίδια (legato, glissando, ρυθµικό vibrato, οµαλόν, ρυθµικό κτύπηµα στο καπάκι, κλπ.)
7. Μουσικότητα.

Σηµειώσεις:
α) Οι µαθητές οφείλουν να εκτελέσουν στον ταµπουρά χωρίς τη βοήθεια µουσικού κειµένου (από µνήµης) δύο από τα παραπάνω τραγούδια. Τα τραγούδια τα οποία πρόκειται να επιλέξουν για ακρόαση θα πρέπει να
προέρχονται ένα από κάθε δεξαµενή. Η ερµηνευτική εικόνα των εξεταζοµένων, θα αξιολογηθεί µε βάση τα βασικά σηµεία επάρκειας όπως πιο πάνω έχουν αυτά αναφερθεί, ενώ οι υποψήφιοι οφείλουν να καταστήσουν εµφανώς ότι
αντιλαµβάνονται τη λειτουργία του ταµπουρά ως εργαλείο για την βιωµατική κατανόηση της θεωρίας της ελληνικής παραδοσιακής µουσικής (θεωρία των ήχων, θεωρία των ρυθµών, είδη µελοποιίας, σύστηµα γραφής) και ότι δεν
παραγνωρίζουν την αυτόνοµη λειτουργία του ως σολιστικού οργάνου, συνοδευτικού του δηµοτικού τραγουδιού µε ιδιαίτερη τεχνική και ρεπερτόριο.
β) Οι παρτιτούρες των τραγουδιών προέρχονται οι περισσότερες από το βιβλίο «Μέθοδος ταµπουρά» του Γιάννη Αρβανίτη, Αθήνα 1997, καθώς και το συλλογικό έργο των Β. Μπαραµπούτη, Π. Παπαπετρόπουλου, Σ.Κατσιάνη
και Κ. Γράµπα και βρίσκονται στο γραφείο του σχολείου.
γ) Όσον αφορά το κούρντισµα του ταµπουρά θα χρησιµοποιηθεί το βασικό κούρντισµα κατά πέµπτες (καραντουζέν), το οποίο µπορεί να είναι:
1η χορδή: Κε=λα, 2η χορδή: Πα=ρε και 3η χορδή: Δι=Σολ
ή εναλλακτικά:
1η χορδή: Πα=ρε 2η χορδή: Δι=Σολ και 3η χορδή: Νη=Ντο

ΜάθημαΙστορία της Μουσικής

Μπαρόκ:
1. Ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο
2. Οι µουσικοί νεωτερισµοί στο Μπαρόκ
3. Πρώιµο και Όψιµο Μπαρόκ, Η γέννηση της όπερας στην Ιταλία, Οι µουσικές
φόρµες (σονάτα µπαρόκ, καντάτα, σουίτα, κοντσέρτο γκρόσο, κοντσέρτο
σόλο, φούγκα, χορικό)
4. Η Μπαρόκ µουσική στη Γαλλία, Αγγλία, Γερµανία
5. Το ώριµο Μπαρόκ
Κλασικισµός:

1. Ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο
2. Προκλασική περίοδος, Σχολή Μανχάιµ
3. Κλασική περίοδος, Πρώτη Σχολή της Βιέννης, Συνθέτες
4. Τα είδη της κλασικής όπερας
5. Τα µουσικά είδη, φόρµες (σονάτα, συµφωνία, κοντσέρτο, λιντ, παραλλαγές,
φαντασία, λειτουργία, ρέκβιεµ)

Ροµαντισµός:
Μόνο τα χαρακτηριστικά του Ροµαντισµού

Μάθημα: Ατοµικό όργανο επιλογής (εκτός του πιάνου)
Σηµείωση: Η ύλη του ατοµικού οργάνου επιλογής – εκτός του πιάνου, που αναφέρεται παραπάνω – θα ορίζεται ύστερα από συνεννόηση κάθε υποψηφίου µε το σχολείο

 

Β΄ Λυκείου

Η εξεταστεά ύλη κατατακτηρίων της Β’ Λυκείου βρίσκεται εδώ

Γ΄ Λυκείου

Η εξεταστέα ύλη κατατακτηρίων της Γ’ Λυκείου βρίσκεται εδώ